کنفرانس منطقه ای سیرد

صفحه اصلی / همایش بهداشت حرفه ای، ایمنی و محیط زیست (بهام) منطقه شمال غرب کشور

تحلیل علل حوادث رانندگی پرسنل عملیاتی در جاده‌های کوهستانی

نویسندگان :

محمدباقر علوی¹ داود دولتیاری²

1- آزاد ماهشهر 2- دانشگاه شهید عباس پور

کلمات کلیدی :

عوامل محیطی،عامل اسانی،رانندگی تدافعی،GPS

چکیده :

چکیده — حوادث رانندگی به ‌عنوان یکی از اصلی‌ترین عوامل آسیب‌های شغلی در شرکت‌های توزیع نیروی برق، به‌ویژه در استان‌های کوهستانی مانند زنجان محسوب می‌شوند. پرسنل عملیاتی این شرکت‌ها بطور مستمر در مسیرهای بین‌شهری و کوهستانی پرخطر تردد می‌کنند. این مقاله با هدف ریشه‌یابی و تبیین سهم عوامل انسانی و شرایط جاده در وقوع این حوادث نگاشته شده است. در این مطالعه، داده‌های حوادث رانندگی ده سال گذشته شرکت توزیع برق زنجان در مسیرهای مذکور، جمع‌آوری و با استفاده از روش‌های تحلیل آماری و مدل‌سازی علل ریشه‌ای (Root Cause Analysis) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه عوامل محیطی و جاده‌ای (مانند پیچ‌های تند، شیب‌های زیاد، فقدان گاردریل و شرایط جوی نامساعد) بستر حادثه را فراهم می‌کنند، اما در بیش از ۷۵ درصد موارد، "عامل انسانی" (خواب‌آلودگی، سرعت غیرمجاز و عدم توجه به قوانین) به‌عنوان علت اصلی و قطعی حادثه شناسایی شد. اشتباهات شناختی و رفتاری رانندگان از قبیل خستگی مفرط ناشی از شیفت‌های طولانی، سرعت غیرمجاز، عدم تمرکز و عدم آشنایی کافی با فنون رانندگی تدافعی در جاده‌های کوهستانی، نقشی تعیین‌کننده داشته‌اند. نتیجه‌گیری کلی این مقاله بر این اصل استوار است که اگرچه بهبود زیرساخت‌های جاده‌ای یک ضرورت است، اما راهکار اصلی و مقرون‌به‌صرفه‌تر، سرمایه‌گذاری بر روی "عامل انسانی" از طریق اجرای برنامه‌های جامع آموزش رانندگی تدافعی، مدیریت خستگی، نظارت مستمر بر رفتار رانندگی و ارتقای فرهنگ ایمنی در بین پرسنل است.